8.9.2017

Ăn xổi ở thì

  1. “Ăn xổi” (động từ):
  • Ăn ngay, không phải đợi chế biến lâu (cà, dưa vừa mới muối).
  • Muốn đạt được kết quả ngay vì tư tưởng nóng vội. “Ăn xổi ở thì”: Chỉ tính chuyện tạm bợ trước mắt, không suy nghĩ đến chuyện lâu dài.
  1. ăn xổi ở thì có nghĩa là làm việc gì cũng ko nghĩ về sâu về dài mà chỉ nghĩ nhưng chuyen trước mắt thôi ,xổi là sống (sượng),câu này là của người Bắc. ngoài ra nó còn đc sử dụng ở các nơi khác ở miền trung và miền nam , nhưng ko đc rộng rãi , nên rất ít người con chưa hiểu nghĩa của câu này . và nó rất đa nghĩa nhưng chung chung lại nghĩa là Cùng một người nhưng lúc này, lúc khác, nơi này nơi khác tư tưởng “ăn xổi, ở thì” biểu hiện khác nhau.

  2. Ăn xổi ở thì

  • Xổi là tạm bợ, làm cho có để dùng ngay. Ăn xổi là ăn ngay khi dưa vừa mới muối xong.
  • Thì là lúc. Ở thì là ở tạm trong một lúc, trong một thời gian ngắn. Thành ngữ Ăn xổi ở thì theo nghĩa đen là: Ăn thì tính chuyện ăn ngay, ở thì tính chuyện ở tạm. Nghĩa bóng dùng để chỉ trích thói sống tạm bợ, chỉ biết tính chuyện trước mắt. Ngày nay nhiều bạn trẻ đang tập theo lối sống ấy trong nhiều lĩnh vực:
  • Trong học tập: chỉ cần chú trọng các môn chính để chuẩn bị đối phó với kỳ thi tốt nghiệp. Nào là toán, lý, hóa, văn, sinh, ngoại ngữ. Còn các môn như sử, địa, giáo dục công dân… chỉ là tạm bợ. Học để đối phó, lấy điểm kiểm tra và cho qua ngày đoạn tháng. Sau khi thi xong là quên hết, thậm chí có môn chưa thi đã quên mất rồi !
  • Chuyện lễ nghĩa: chỉ cần chào hỏi thầy cô dạy học trực tiếp để tránh bị đì; còn các người khác trong trường thì “I dont know”. Ở nhà cũng thế, chuyện đi thưa về trình xưa như trái đất rồi. Còn chuyện chào hỏi khách tới nhà thì sao; ối dào, đó là chuyện hồi “nẳm”.
  • Ngôn từ giao tiếp: ngày xửa, ngày xưa thì cần ăn nói nhẹ nhàng, phải biết chú ý đến tâm lý người đối thoại. Bây giờ thì khỏe ru; nhiều bạn trẻ nói chuyện với nhau đặc sệt những tiếng lóng. Chỉ cần một tháng không cập nhật thì sẽ “ngu” ngay. Mấy nhà biên soạn từ điển cũng không thể nào theo kịp. Còn nhiều chuyện lắm, Ăn xổi ở thì là thế đấy. Với cách sống đó, tâm hồn của con người sẽ khô cằn đi và họ đối xử với nhau sẽ “gấu” hơn. Hãy lấy đạo đức làm nền tảng cho cách sống của mình; có thế tâm hồn bạn mới nở hoa.

Ví Dụ

  • Một công chức nhà nước có thành tích được bổ nhiệm làm cán bộ quản lý. Đầu nhiệm kỳ, ông ta rất mẫn cán, lãnh đạo, chỉ đạo đâu ra đấy, biết nhìn xa trông rộng, thế nhưng cuối nhiệm kỳ lại xuề xoà, dễ dãi, sẵn sàng ban phát bổng lộc cho cấp dưới với tư tưởng “mình sắp nghỉ rồi, chuyện tương lai đã có người khác lo”.Tư tưởng đó có thể đưa lại cho ông ta chút lợi lộc trước mắt nhưng để lại hậu quả nặng nề cho người kế nhiệm.

  • Một công trình xây dựng cần giải phóng mặt bằng. Ban quản lý dự án xây dựng khu tái định cư không đảm bảo chất lượng, chỉ làm sao di dời dân ra khỏi công trình càng sớm càng tốt.

  • Dân đến khu tái định cư không ở được vì cơ sở hạ tầng không đồng bộ, nhà cửa xuống cấp… Hậu quả là Nhà nước, nhân dân phải bỏ tiền sửa chữa, khắc phục “ tiền vá quá tiền may”.Vì cái lợi trước mắt của nhà đầu tư mà đánh mất lòng tin của nhân dân, những lần sau vận động di dời tái định cư sẽ gặp nhiều khó khăn.

  • Sinh viên vào trường đại học với 4 – 5 năm học tập tốn kém. Nhiều người biết tình yêu sinh viên thường ít khi “đơm hoa, kết trái”. Thế nhưng để giải quyết khó khăn về tài chính và tình cảm, họ chọn lối sống “góp gạo thổi cơm chung”.